Ortodonta wielu osobom kojarzy się tylko z aparatem ortodontycznym. Jest w tym niewątpliwie ziarno prawdy, ortos (łac.) znaczy prosty a dens - ząb. W miarę rozwoju nauki okazało się, że ortodonci działają nie tylko na ustawienie zębów, ale również na cały układ zębowo-szczękowo-twarzowy, obecnie ta dziedzina jest nazywana ortopedią szczękową. Ortodonci zajmują się leczeniem nieprawidłowo ustawionych zębów a także, przy współpracy ze specjalistami z innych dziedzin stomatologii, bardziej skomplikowanymi wadami (m.in. rozszczepy, różnego rodzaju wady rozwojowe). 

Ortodonta, przygotowując się do leczenia pacjenta, wykonuje trzy podstawowe kroki: Pierwszy kontakt z pacjentem, podczas którego lekarz wyciąga wnioski co do dalszego leczenia. Ortodonta ocenia czy pacjent: jest sprawny ruchowo, jak mówi i oddycha, czy jest z nim dobry kontakt, czy rysy twarzy są proporcjonalne i symetryczne.